ตรวจเอชไอวีเมื่อไหร่ดีล่ะ?

ตรวจเอชไอวี เมื่อไหร่ ?

• ตรวจเอชไอวี เมื่อมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ปลอดภัย ไม่ได้สวมถุงยางอนามัย
• ตรวจเอชไอวี เมื่อคุณมีพฤติกรรมเปลี่ยนคู่นอนบ่อยครั้ง
• ตรวจเอชไอวี เมื่อมีการใช้เข็มฉีดยาร่วมกับผู้อื่น
• ตรวจเอชไอวี เมื่อเกิดอุบัติเหตุเข็มทิ่มตำ มีดบาด กรณีที่เป็นบุคลากรการแพทย์
• ตรวจเอชไอวี เมื่อต้องการแต่งงาน มีครอบครัวหรือวางแผนมีบุตร
• ตรวจเอชไอวี เมื่อถูกล่วงละเมิดทางเพศ
• ตรวจเอชไอวี เมื่อตรวจพบโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่น ๆ

การตรวจเอชไอวี แบ่งตามระยะเวลาของความเสี่ยง หรือระยะฟักตัว (Window Period) ของเชื้อ หากระยะเวลาไม่ถึงอาจตรวจไม่เจอเชื้อเอชไอวี จึงควรมั่นใจหรือจำให้ได้ว่าคุณมีความเสี่ยงครั้งล่าสุดเมื่อไหร่ เพื่อที่แพทย์จะได้พิจารณาเลือกวิธีการตรวจเอชไอวีที่เหมาะสมกับคุณ และให้ผลที่แม่นยำ

ระยะฟักตัว (Window Period) คืออะไร ?

ระยะฟักตัว อธิบายอย่างง่าย ๆ คือ ช่วงระยะเวลาที่คุณอาจจะได้รับเชื้อเอชไอวีมา แต่ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย ยังไม่ขึ้นถึงระดับที่จะสามารถตรวจพบเชื้อได้ คล้ายกับว่าร่างกายอาจมีเชื้อแล้วแต่ระบบภูมิคุ้มกันของคุณยังไม่รู้ตัว เพราะฉะนั้นในระยะฟักตัวเราจึงตรวจไม่เจอเชื้อนั่นเอง ส่วนใหญ่แล้ว ภูมิคุ้มกันของเราจะมีปฏิกิริยาต่อเชื้อเอชไอวีประมาณ 2-3 สัปดาห์ขึ้นไป เราจึงจำเป็นรอระยะเวลาก่อน และในแต่ละคนก็มีการตอบสนองต่อเชื้อด้วยระยะเวลาที่แตกต่างกันออกไปด้วยครับ

ตรวจเอชไอวี มีกี่แบบ และรอระยะฟักตัวกี่วัน

การตรวจเอชไอวีในปัจจุบัน มีอยู่ วิธี โดยแบ่งออกเป็นวิธีต่าง ๆ ดังนี้

วิธีตรวจเอชไอวี	ระยะฟักตัว (วัน)	รู้ผล
NAT	5-7	5-7 วัน
HIV Gen 4th	14	1-2 ชม.
Anti-HIV	30	1-2 ชม.

• การตรวจเอชไอวี แบบหาสารพันธุกรรมของเชื้อ (NAT)

ระยะฟักตัวตั้งแต่ 5-7 วันขึ้นไป วิธีนี้ถือเป็นการตรวจเอชไอวีที่รวดเร็ว และมีความแม่นยำสูง สามารถรู้ผลได้ 5-7 วันหลังจากทำการตรวจ โดยขึ้นอยู่กับระบบการทำงานของแต่ละสถานพยาบาล ซึ่งการตรวจแบบนี้ แพทย์จะแนะนำให้กลับมาตรวจซ้ำอีกครั้งหลังจากนี้ 1-3 เดือน เพื่อยืนยันผล

• การตรวจเอชไอวีแบบ HIV Ag/Ab (Gen 4th)

ระยะฟักตัวตั้งแต่ 14 วันขึ้นไป วิธีนี้เป็นการตรวจเอชไอวีด้วยการใช้น้ำยา Gen 4th ซึ่งเป็นการพัฒนาของการตรวจเอชไอวีแบบหาภูมิต้านทาน (Antibody) และการตรวจเอชไอวีแบบหาโปรตีนจำเพาะของเชื้อ (Antigen) รวมอยู่ในน้ํายาเดียวกัน สามารถรู้ผลได้ภายใน 1-2 ชั่วโมง หลังจากทำการตรวจ โดยขึ้นอยู่กับระบบการทำงานของแต่ละสถานพยาบาล

• การตรวจเอชไอวีแบบหาภูมิต้านทาน (Anti-HIV)

ระยะฟักตัวตั้งแต่ 30 วันขึ้นไป วิธีนี้ได้รับความนิยมในสถานพยาบาลทั่วไป และมักจะเป็นวิธีที่ใช้ตรวจซ้ำอีกครั้ง หลังจากเคยตรวจทั้งสองแบบแรกมาแล้ว สามารถรู้ผลได้ภายในวันเดียวเช่นกันกับการตรวจแบบน้ำยา Gen 4th

ตรวจเอชไอวี งดอาหารไหม?

= สามารถตรวจได้ทันที โดยไม่จำเป็นต้องงดน้ำ หรืออาหาร

เพิ่งเสี่ยงมาวันนี้ ตรวจเอชไอวีเลยได้ไหม?

= สามารถตรวจได้ แต่ผลตรวจที่ได้จะเป็นของความเสี่ยงก่อนหน้านี้ ไม่ใช่ผลของวันนี้ที่เพิ่งเสี่ยงมา เพราะฉะนั้นคุณควรรอระยะฟักตัวก่อน จึงไปตรวจ หรือปรึกษาแพทย์ในเรื่องยาเป๊ป (PEP) ยาต้านไวรัสฉุกเฉินที่ทานเพื่อป้องกันเชื้อไวรัสเอชไอวี ภายใน 72 ชั่วโมง

ทานยาแก้ปวดอยู่ มีผลต่อค่าเลือดหรือไม่?

= ยาแก้ปวดไม่มีผลต่อค่าเลือดในการตรวจเอชไอวี สิ่งที่มีผลต่อค่าเลือด คือความเสี่ยงที่คุณมี และระยะฟักตัว รวมถึงการเลือกใช้วิธีตรวจของแพทย์

ทานยาต้านไวรัสฉุกเฉิน (ยา PEP) ยังไม่ครบเดือน ตรวจเอชไอวี มีผลอะไรไหม?

= ยา PEP ควรทานให้ครบ 28 วันหรือตามแพทย์สั่ง แล้วจึงค่อยตรวจเอชไอวี ระหว่างที่ทานยาอยู่ หากตรวจเอชไอวี ตัวยาก็ไม่ส่งผลต่อการตรวจแต่อย่างใดครับ

สุดท้ายแล้ว การตรวจเอชไอวีมีประโยชน์มากมาย และในปัจจุบันยังเป็นเรื่องที่ดี และเป็นการใส่ใจในสุขภาพทางเพศของตัวเองด้วย รวมทั้งยังสามารถใช้สิทธิในการตรวจคัดกรองเชื้อไวรัสเอชไอวีได้ฟรีปีละ 2 ครั้งอีกด้วย ไม่ว่าจะเป็นที่คลินิกนิรนาม สภากาชาดไทย โรงพยาบาลรัฐ และหน่วยบริการตามสิทธิ ซึ่งอำนวยความสะดวกแก่ผู้ตรวจคัดกรองเอชไอวี รู้เช่นนี้แล้ว การตรวจเอชไอวีจึงไม่น่ากลัวอย่างที่เข้าใจผิดกันไป หากไม่กล้าตรวจเมื่อมีความเสี่ยง โอกาสในการป้องกันตนเองให้ปลอดภัยต่อไป หรือโอกาสในการเข้าสู่กระบวนการรักษาก็ลดลง เพราะฉะนั้นตรวจเอชไอวีกันเถอะนะครับเพื่อสุขภาพทางเพศที่ปลอดภัยต่อโรคของทุกคน

อ่านบทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ

• 6 เหตุผลที่ทำไมเราถึงควรตรวจเอชไอวี
• อาการแบบนี้ ต้องตรวจเอชไอวีหรือไม่